De manier waarop je naar jezelf kijkt, jezelf waardeert en over jezelf oordeelt, vormt je zelfbeeld. Bij een negatief zelfbeeld heb je vaak hardnekkige negatieve overtuigingen over jezelf die als vanzelfsprekend of waar kunnen voelen. Bijvoorbeeld: Ik doe er niet toe. Ik ben waardeloos. Ik ben een loser. Ik ben niet goed genoeg. Deze overtuigingen hebben invloed op hoe je denkt, wat je voelt en hoe je je gedraagt.

Een negatief zelfbeeld kan zich al op jonge leeftijd ontwikkelen, door een samenspel van persoonlijke kwetsbaarheid en negatieve ervaringen. Denk bijvoorbeeld aan onveilige hechting, je buitengesloten of anders voelen, binnen een gezin het ‘zwarte schaap’ zijn, gepest worden of regelmatig afwijzing ervaren.

Als negatieve overtuigingen over jezelf eenmaal zijn ontstaan, kunnen ze zichzelf in stand houden. Je gaat onbewust vooral letten op informatie die aansluit bij wat je al over jezelf gelooft (selectieve waarneming). Complimenten passen niet in dit beeld, waardoor je ze misschien niet opmerkt, wegwuift of afzwakt. Een fout of kritische opmerking daarentegen maakt veel indruk en blijft hangen: het voelt als een bevestiging van wat je toch al dacht.

Ook je geheugen werkt selectief. Je herinnert je makkelijker gebeurtenissen en situaties die passen bij je negatieve overtuigingen. Die momenten speel je misschien regelmatig opnieuw af in je hoofd, terwijl positieve ervaringen sneller naar de achtergrond verdwijnen. Zo wordt het negatieve beeld dat je van jezelf hebt steeds opnieuw bevestigd.

In de behandeling werken we aan het ontwikkelen van een gezonder en realistischer zelfbeeld. Je leert bewuster aandacht te geven aan wat wél goed gaat, aan je kwaliteiten en aan positieve ervaringen. Door deze ervaringen niet alleen op te merken, maar ook bewust in je geheugen op te slaan, kan er stap voor stap een evenwichtiger beeld van jezelf ontstaan.